Nieuwe fietsroute en EPS Historic Site Award eren de Leuvense grondlegger van de ‘Big Bang’-theorie

Op donderdag 23 mei 2019 wordt een nieuwe fietsroute rond het thema ‘Big Bang’ feestelijk ingereden. Aansluitend krijgt het Heilige Geest College in Leuven, waar Georges Lemaître woonde en werkte toen hij de oerknaltheorie ontwikkelde, de prestigieuze Historic Site Award van de European Physical Society en de Belgische Natuurkundige Vereniging. Zo ronden de zusteruniversiteiten UCLouvain en KU Leuven de herdenkingscyclus af die ze in 2016 lanceerden ter gelegenheid van het vijftigste sterfjaar van Mgr. Georges Lemaître (1894-1966), de grondlegger van de oerknaltheorie. 

KU Leuven en UCLouvain lanceerden het idee van de ‘Big Bang’-route enkele jaren geleden.  De fietsroute is het resultaat van een intense samenwerking tussen de beide zusteruniversiteiten, de steden Leuven en Ottignies-Louvain-la-Neuve, en de provincies Vlaams- en Waals-Brabant. Het traject leidt fietsers doorheen het prachtige landschap tussen Louvain-la-Neuve en Leuven.

Een leerzame route tussen de zusteruniversiteiten KU Leuven en UCLouvain
De ‘Big Bang’-fietsroute start en eindigt aan de standbeelden van Georges Lemaître in Louvain-la-Neuve en in Leuven. Het is een mooie tocht van 75 km lang door het golvende landschap van Waals-Brabant en het Meerdaalwoud. Wie onderweg de QR-codes scant, komt in acht episodes meer te weten over Lemaître, de oerknal en de verschillende stappen in de evolutie van het heelal. 

In tegenstelling tot de oerknaltheorie ontstond het idee voor de ‘Big Bang’-fietsroute niet in Leuven, maar op het Canarische eiland La Palma. Tijdens een observatienacht aan de Leuvense Mercatortelescoop op het eiland bedachten de aanwezige wetenschappers een sportief traject tussen Leuven en Louvain-la-Neuve. Het is een verbindend project geworden tussen beide universiteiten, beide steden én beide provincies.

Twee stellingen en een geuzennaam
Aan het begin van de 20e eeuw nam men vrijwel algemeen aan dat het heelal onveranderlijk was én eeuwig. Deze twee stellingen veegde Lemaître met zijn grensverleggende onderzoek van tafel. Hij stelde dat het heelal uitdijt. Daarvoor baseerde hij zich op de relativiteitstheorie van Albert Einstein, met wie hij nauwe contacten had. Verder stelde Lemaître dat het heelal niet altijd heeft bestaan, maar ontstaan is uit een enkel punt, een ‘oeratoom’. Hij berekende dat de oerknal ongeveer 10 miljard jaar geleden plaatsvond. Daarvoor baseerde Lemaître zich op astronomische waarnemingen van de snelheden waarmee melkwegstelsels zich van elkaar verwijderen. Intussen is die tijdspanne bijgestuurd tot 13.8 miljard jaar.

Professor Lemaître botste met zijn vernieuwende idee aanvankelijk op tegenstand van grote wetenschappers, zoals Einstein en Arthur Eddington. Fred Hoyle, een Britse astronoom die eveneens hevig gekant was tegen de oerknalhypothese, omschreef die theorie spottend als een ‘Big Bang’. Het werk van Lemaître bleef echter overeind en kreeg sindsdien de geuzennaam ‘Big Bang’-theorie mee.

De EPS Historic Site Award
De European Physical Society (EPS) heeft op voorstel van de Belgische Natuurkundige Vereniging (BNV) de prestigieuze Historic Site Award toegekend aan het Heilige Geest College in Leuven. In dit college heeft professor Lemaître gewoond en gewerkt. Zo heeft hij er in 1931 het baanbrekend artikel geschreven dat in het toen reeds gezaghebbende tijdschrift Nature verscheen. In dat artikel vat hij in het korte bestek van 450 woorden de grondslagen voor de oerknaltheorie samen. De toekenning van de EPS Historic Site Award geeft aan de persoon en het wetenschappelijk werk van Lemaître internationale uitstraling als fysicus die baanbrekend werk heeft verricht voor de ontwikkeling van de moderne natuurkunde en de fysische kosmologie in het bijzonder. De voorzitters van EPS en BNV zullen samen met de rectoren van de twee zusteruniversiteiten een gedenkplaat inhuldigen aan het Heilige Geestcollege. Aangezien professor Lemaître in 1934 laureaat was van de prestigieuze Belgische Francqui Prijs, is de Francqui Stichting eveneens direct betrokken bij deze bijzondere herdenkingsviering.

Luc Sels, rector KU Leuven: “Een ‘Big Bang’-fietsroute: het begon als een briljant en ietwat gek idee, maar werd een pracht van een verwezenlijking. Niet alleen omdat ze het ruimere publiek op een sportieve wijze in contact brengt met één van de meest voorname professoren van de Leuvense universiteit, maar ook omdat het de twee zusteruniversiteiten UCLouvain en KU Leuven verbindt. De banden tussen beiden zijn vandaag heel stevig. Hopelijk brengt het fietspad nog meer Leuvenaars in Louvain-la-Neuve, en omgekeerd.”

Vincent Blondel, rector UCLouvain: “Samen met de KU Leuven brengt UCLouvain een eerbetoon aan Georges Lemaître, de professor die onze kennis over het heelal op een ingrijpende manier heeft veranderd. Ik ben ook heel blij dat deze viering het resultaat is van een verbindende dialoog tussen de twee universiteiten, de twee steden en de twee provincies.”

Mohamed Ridouani, burgemeester Leuven: “Na de wetenschappelijke verbinding tussen de universiteiten en de verzustering tussen de steden Leuven en Louvain-La-Neuve, is er nu een fysieke fietsverbinding tussen onze universiteitssteden, met 75 kilometer aan informatie over Georges Lemaître en de Big Bang. Dat soort verbindingen en samenwerkingen zijn nodig om baanbrekend te zijn. Dat was in het verleden zo, en zal nog meer het geval zijn in de toekomst.”

Tom Dehaene en Monique Swinnen, gedeputeerden provincie Vlaams-Brabant: "De provincies Vlaams- en Waals-Brabant vernieuwden vorig jaar hun fietskaarten, met aandacht voor de continuïteit van het fietsnetwerk over de provinciegrenzen. We deden elkaar toen de belofte om samen thematische fietsroutes te ontwikkelen op de knooppunten. Wij zijn dan ook zeer verheugd om een eerste gezamenlijke fietsroute voor te stellen, die de mooie landschappen van beide provincies in de kijker zet, met een thema dat twee belangrijke zustersteden met elkaar verbindt."

Dr. Jozef Ongena, voorzitter Belgische Natuurkundige Vereniging: “De prestigieuze Historic Site Award voor het Heilige Geestcollege, toegekend door de Europese en Belgische Natuurkundige Vereniging, plaatst de Leuvense professor Georges Lemaître in de galerij van de grootste wetenschappers van de laatste eeuw. In dit college betoogde hij als eerste dat het heelal uit een zeer klein en heet punt is ontstaan. Ondanks de scepsis, en zelfs de spot, van befaamde collega’s wereldwijd, hield hij vast aan zijn idee. De realiteit van de ‘Big Bang’ is ondertussen onbestreden.”

Meer informatie:

 

In het najaar van 2021 organiseert KU[N]ST Leuven een stadsfestival rond het thema “Origins”. De persoon en de impact van Mgr. George Lemaître zijn de inspiratiebron voor dit cultureel evenement, dat tentoonstellingen, installaties, theater, film en lezingen omvat.

Contacteer ons
Mark Huyse professor kern- en stralingsfysica KU Leuven
Kristiaan Temst professor kern- en stralingsfysica KU Leuven
Jan Govaerts professeur de physique à l’UCLouvain
Denise Vandevoort schepen van cultuur, evenementen, toerisme, deeltijds kunstonderwijs en senioren, stad Leuven
Steven Dusoleil directeur communicatie en stadsmarketing Leuven
Benoît Jacob échevin du Tourisme Ottignies-Louvain-la-Neuve
Marie-Claire Dufrêne attachée de presse Ottignies-Louvain-la-Neuve
Petra Moons Verantwoordelijke Routebureau bij Toerisme Vlaams-Brabant
Mark Huyse professor kern- en stralingsfysica KU Leuven
Kristiaan Temst professor kern- en stralingsfysica KU Leuven
Jan Govaerts professeur de physique à l’UCLouvain
Denise Vandevoort schepen van cultuur, evenementen, toerisme, deeltijds kunstonderwijs en senioren, stad Leuven
Steven Dusoleil directeur communicatie en stadsmarketing Leuven
Benoît Jacob échevin du Tourisme Ottignies-Louvain-la-Neuve
Marie-Claire Dufrêne attachée de presse Ottignies-Louvain-la-Neuve
Petra Moons Verantwoordelijke Routebureau bij Toerisme Vlaams-Brabant
Over Stad Leuven







In de perslijst vind je een overzicht van de regionale perscorrespondenten van de stad Leuven.

Stad Leuven
Professor Van Overstraetenplein 1
3000 Leuven